|
W czasie odwiedzania naszej strony spotkasz się z wieloma pojęciami.
Ekumenizm (z gr. "oikoumene"), "świat zaludniony". Pierwotnie słowo ekumenia służyło do wyrażania uniwersalnej misji chrześcijaństwa, czyli głoszenia Ewangelii na całym świecie na świadectwo wszystkim narodom. Dzisiaj przez ekumenizm rozumie się wszelką działalność oraz przedsięwzięcia zmierzające do jedności chrześcijan.
Etnocentryzm to postawy i przekonania właściwe grupom etnicznym, dla których kultura własnej grupy społecznej stanowi punkt odniesienia w opisie i ocenie kultur innych grup; etnocentryzm łączy się zwykle z przekonaniem o wyższości własnej grupy i jej kultury.
Fanatyzm to postawa przejawiająca się w ślepej wierze w słuszność bezkrytycznie przyjętych określonych poglądów religijnych, politycznych, społecznych oraz w skrajnej nietolerancji wobec wyznawców i zwolenników innych poglądów niż własne.
Fundamentalizm to ogólna nazwa ruchów religijnych uznających nadrzędną wartość tradycji religijnej i niechętnych wszelkim zmianom odczuwanym jako naruszenie tożsamości wyznaniowej.
-izmy, -fobie, -filie - na określenie negatywnego lub pozytywnego stosunku wobec innych narodów, kultur i religii w języku polskim używamy słów z końcówkami: -izm, -fobia, -filia. Antysemityzm to nienawiść, wrogość w stosunku do Żydów. Postawy i zachowania nacechowane nienawiścią wobec religii, np. katolicyzmu czy judaizmu, to antykatolicyzm i antyjudaizm. Przykładem fobii może być germanofobia, czyli wrogie usposobienie do Niemców i do wszystkiego co niemieckie. Przyjaciel Polaków, zwolennik wszystkiego co polskie to polonofil.
Ksenofobia - niechęć lub wrogość w stosunku do obcych.
Palimpsest to rękopis starożytny lub średniowieczny pisany na pergaminie, z którego wytarto tekst pierwotny. Często Wrocław porównuje się do palimpsestu, z którego kilkakrotnie wycierano dorobek innej kultury i nakładano elementy nowej.
Prozelityzm to dążenie do nawrócenia, szczególnie wyznawców innej religii, na swoją wiarę.
Szowinizm - bezkrytyczne umiłowanie własnego narodu, połączone z przekonaniem o jego wyższości nad innymi narodami i wrogością wobec nich.
Tolerancja to świadoma zgoda na wyznawanie i głoszenie przez innych ludzi poglądów, z którymi nie zgadzamy się, i na wybór przez nich sposobu życia, którego nie aprobujemy, ale który jest uważany przez nich za właściwy. Tolerancja oznacza rezygnację z przymusu jako środka wpływania na postawy innych ludzi. Wyjątkami są jedynie sytuacje, w których owe postawy zagrażają bezpieczeństwu osób oraz ich mienia. Prof. Stefan Wilkanowicz tak mówi o tolerancji: "Z tolerancją jest kłopot, bo z jednej strony ma ona charakter negatywny, a z drugiej - pozytywny. Pozytywna jest wtedy, kiedy oznacza szacunek dla drugiej osoby, gotowość do dialogu mimo różnic i ewentualnie gotowość do współpracy. Ale bywa także rozumiana jako pobłażliwość dla wszelkiego zła, nienawiści, chamstwa i dlatego czasem mówi się 'zero tolerancji'".
Rasizm - pogląd i postawa oparte na tezie o nierównowartości biologicznej, społecznej i intelektualnej ras ludzkich, łączący się zwykle z wiarą we wrodzoną wyższość określonej rasy, często uznający jej prawo do panowania nad innymi.
Relatywizm to pogląd filozoficzny, według którego wartości logiczno-poznawcze (prawda, fałsz), etyczne (dobro, zło) i estetyczne oraz związane z nimi normy i oceny mają charakter względny.
Wolność sumienia i wyznania jest jedną z podstawowych wolności i należy do podstawowych praw człowieka. W pojęciu wolności sumienia i wyznania wyodrębnia się dwa elementy składowe: wolność wewnętrzną, która obejmuje kształtowanie myśli i przekonań w sprawach religijnych oraz wolność zewnętrzną, czyli wyrażanie tych myśli i przekonań w różny, dostępny sposób, a także postępowanie zgodne z ich nakazami.
Nasza konstytucja z 1997 roku tak określa wolność sumienia i wyznania w artykule 53: 1. Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii. 2. Wolność religii obejmuje wolność wyznawania lub przyjmowania religii według własnego wyboru oraz uzewnętrzniania indywidualnie lub z innymi, publicznie lub prywatnie, swojej religii przez uprawianie kultu, modlitwę, uczestniczenie w obrzędach, praktykowanie i nauczanie. Wolność religii obejmuje także posiadanie świątyń i innych miejsc kultu w zależności od potrzeb ludzi wierzących oraz prawo osób do korzystania z pomocy religijnej tam, gdzie się znajdują. 3. Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami. Przepis art. 48 ust. 1 stosuje się odpowiednio. 4. Religia kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może być naruszona wolność sumienia i religii innych osób. 5. Wolność uzewnętrzniania religii może być ograniczona jedynie w drodze ustawy i tylko wtedy, gdy jest to konieczne do ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych osób. 6. Nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych. 7. Nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
